Kłopoty zaczynają się w okresie dojrzewania i często trwają do trzydziestki. Ta przewlekła choroba dotyka aż 80 % populacji. Również 40-50 latków.

Trądzik to nie tylko widoczne zmiany na skórze, to także stres związany z mało atrakcyjnym wyglądem. Szczególnie dla nastolatków przeżywających ważny okres rozwoju psychicznego. Stopień emocjonalnego zaangażowania się w chorobę nie zawsze jest proporcjonalny do rzeczywistego stanu. Indywidualne reakcje na trądzik wahają się od niewielkiego zażenowania do znacznego obniżenia samooceny. Bywa że po latach trądzik znika sam. Ale spustoszenia, jakie pozostawia na skórze, są nieodwracalne. Blizny będące efektem przewlekłych stanów zapalnych bardzo trudno usunąć. Dlatego trzeba go leczyć, gdy tylko pojawią się pierwsze objawy.

„Pryszcze” pojawiające się w niespodziewanych miejscach to nie efekt przypadku, złej diety czy brudnych rąk, tylko konkretnych procesów zachodzących w organizmie. Po pierwsze, zwiększa się produkcja łoju na skutek pobudzenia gruczołów hormonami płciowymi. Po drugie, dochodzi do wzmożonego rogowacenia ujść mieszków włosowych, co prowadzi do zaczopowania ujść gruczołów łojowych. Tak powstają zaskórniki, typowe wykwity trądzikowe. Po trzecie, w gruczołach łojowych namnażają się beztlenowe bakterie. A pod ich wpływem tworzą się nacieki zapalne w postaci grudki, krostki lub torbieli ropnej.

Pewną rolę odgrywają też czynniki genetyczne. Prawdopodobieństwo wystąpienia schorzenia u dziecka, którego oboje rodzice mieli trądzik, wynosi ponad 50 %.

Jak leczyć trądzik? Są różne metody w zależności od postaci choroby, stopnia jej nasilenia oraz rozmieszczenia wykwitów. Jedno jest pewne – rozpoczynając terapię u dermatologa, musisz się liczyć z długą kuracją.

Retinoidy do stosowania miejscowego (differin, isotrex, locacid, atrederm) – preparaty o najsilniejszym działaniu przeciwzaskórnikowym. Normalizują proces rogowacenia ujść mieszków włosowych, umożliwiają ujście wydzieliny gruczołów łojowych, zapobiegają stanom zapalnym. Wpływają też na zmniejszenie ilości bakterii P. acnes. Stosowane są w postaci zaskórnikowej trądziku oraz w łagodnym i średnio nasilonym trądziku zapalnym jaki leki pierwszego rzutu.

Pochodne wit. A mają działanie drażniące, dlatego najlepiej stosować je wieczorem. Lek może powodować wysuszenie, zaczerwienienie i złuszczanie skóry. Retinoidy wymagają starannej pielęgnacji, np. mycia twarzy preparatami przeznaczonymi do cery wrażliwej.

Nadtlenek benzoilu stosowany zewnętrznie w postaci żeli, płynów i kremów. Podczas rozkładu dochodzi do uwalniania tlenu, co pogarsza warunki rozwoju bakterii beztlenowych. Lek działa złuszczająco, usuwając zaskórniki. Nadtlenek benzoilu stosowany jest samodzielnie lub w tzw. Terapii łączonej w grudkowo-krostkowych postaciach trądziku. Preparaty stosuje się 1-2 razy na dobę, oszczędzając okolice wrażliwe. W celu uniknięcia podrażnienia i złuszczenia naskórka stosowanie leku rozpoczyna się od niższych stężeń.

Antybiotyki doustne i do smarowania skóry. Choć wiele osób obawia się antybiotyków, terapia doustna jest całkowicie bezpieczna. Poprzedza ją badanie krwi, oznaczenie prób wątrobowych, a podczas podawania leku – badania kontrolne. Dobrze jest równocześnie zażywać lek osłaniający przewód pokarmowy.

Antybiotyki doustne (tetracyklina, erytromycyna, biseptol) stosuje się w postaci grudkowo-krostkowej trądziku, z zewnętrznie (erytromycyna, davertin) w lżejszej fazie zaskórnikowej. Oprócz własności bakteriobójczych i bakteriostatycznych antybiotyki mają też pozytywne działanie na układ immunologiczny, hamując proces tworzenia się stanów zapalnych. Leczenie trwa zwykle od trzech do sześciu miesięcy. Początkowo podawana jest pełna dawka leku, później mniejsza. Jeśli antybiotyk nie daje efektu po trzech miesiącach, lekarz zmienia go na inny.

Izotretinoina (pochodna witaminy A). Doustny roaccutan jako jedyny działa na wszystkie mechanizmy powstawania trądziku. Terapia jest skuteczna, ale trwa rok, czasem półtora. Każdego dnia zażywa się jedną tabletkę. Warunkiem kuracji jest bezwzględny zakaz zajścia w ciążę, ponieważ lek uszkadza płód (konieczne jest równoczesne przyjmowanie antykoncepcji). Ponadto jest zasada, że roaccutanu nie podaje się pacjentom cierpiącym na depresję. Choć nie ma na to dowodów, były przypadki nasilenia się objawów depresjo, dlatego lekarze są ostrożni w tej kwestii.

Izotretinoina wskazana jest w przypadku trądziku ropowiczego i grudkowo – krostkowego, który nie poddaje się terapii antybiotykowej. Kuracja jest droga ( miesięczne leczenie z antykoncepcją to ok. 150-180 zł.). Polskie odpowiedniki to : curakne, izotek, aknenormin.

Leczenie hormonalne Sprawdza się u młodych kobiet ze średnio ciężkim trądzikiem grudkowo – krostkowym zlokalizowanym głównie na brodzie i żuchwie. Najpopularniejszym preparatem jest tabletka antykoncepcyjna Diane-35. Lek blokuje receptory androgenowi, hamując wpływ hormonów na gruczoł łojowy. Terapia nie leczy przyczyny choroby, ale wspomaga inne formy leczenia. Niestety, po odstawieniu tabletki trądzik powraca.

Jak pielęgnować skórę trądzikową? Najważniejsza zasada – kosmetyki nie mogą zastąpić leczenia. Powinny być stosowane w pierwszej fazie choroby, gdy tworzą się pierwsze zaskórniki czy grudki. Wtedy hamują ich powstawanie. Konieczne są w fazie remisji (ustępowania) choroby, bo przedłużają działanie leków.

Najskuteczniejsze są preparaty z kwasami owocowymi, kwasem salicylowym i pochodnymi kwasu witaminy A. Dobrze działają też kosmetyki z nadtlenkiem benzoilu. Aktywne substancje zapobiegają powstawaniu zaskórników, regulują pracę gruczołów łojowych i złuszczają zrogowaciały naskórek. Zwalczają też bakterie i hamują łojotok.

Konsystencja kosmetyków nie powinna być gęsta ani ciężka. Preparaty muszą się łatwo wchłaniać. Na dzień najlepiej sprawdzają się lekkie emulsje z niską zawartością substancji natłuszczających. Niewskazane są kremy tłuste zatykające pory, np. z masłem karate, olejami roślinnymi, parafiną, wazeliną lub woskami. Absolutnie zabronione jest też stosowanie alkoholu do dezynfekcji wyprysków. Początkowo zmniejsza on wydzielanie łoju, ale potem pobudza jego produkcję.

W pielęgnacji cery trądzikowej ważne jest prawidłowe oczyszczanie skóry. Najlepiej sprawdzają się płyny miceralene i syndety, niewskazane są mydła. Na polskim rynku jest ogromny wybór żelu antybakteryjnych. Jak wybrać najlepszy? Wejdź na stronę www.federacja-konsumentow.org.pl . Na zlecenie Federacji Konsumentów niezależne laboratorium badawcze wykonało test dziesięciu żelu myjących do twarzy. Wyniki badań znajdziesz na w/w stronie.